Lubuskie. To jedyny pałac w zachodniej Polsce, w którym zapanowała wojna. Zabytek w Drzonowie otacza ciężki sprzęt wojskowy

Dariusz Chajewski
Dariusz Chajewski
Drzonków
Drzonków Dariusz Chajewski
Drzonów (gm. Świdnica) leży 15 km od Zielonej Góry. Większości kojarzy się z Lubuskim Muzeum Wojskowym. Właśnie tam, w dawnym pałacowym parku „zaparkował” ciężki sprzęt wojskowy, a sama rezydencja to sale ekspozycyjne. Natomiast rzadko przyglądamy się samemu budynkowi. Pałac wybudowany w stylu klasycystycznym, wzniesiony został w latach 1816-1818 z inicjatywy rodu von Misitschek. Przebudowany w 1868 roku, o czym świadczy drugi człon napisu „MDCCCLXVIII”, umieszczonego w fasadzie. Zapraszamy, wraz z "Gazetą Lubuską", na kolejny odcinek wakacyjnego serialu pt. Szlakiem Lubuskich Pałaców.

Od początku XVII do połowy XIX wieku wieś Drzonów (niem. Schlesisch Drehnow) należała do rodu von Misitschek. Na początku XIX wieku nieznany z imienia przedstawiciel rodu rozpoczął budowę pałacu. Obiekt ukończono w 1816 roku. W 1853 roku posiadłość nabył Leonard von Klinckowström, a po nim odziedziczył ją syn - Ernst Carl urn von Klinckowström, późniejszy królewski szambelan, tajny radca rządowy i długoletni starosta powiatu zielonogórskiego.

Z jego inicjatywy w 1868 roku przebudowano pałac, o czym świadczy drugi człon napisu „MDCCCLXVIII” umieszczonego w fasadzie, w trójkątnym naczółku wieńczącym pseudoryzalit. W 1902 roku majątek przeszedł na własność Willibalda hrabiego von Schmettow, generała brygady i dowódcy dwunastej brygady kawalerii w Nysie. Po śmierci hrabiego posiadłość przejęła jego żona Maria - hrabina von Schmettow, córka Urna von Klinckowströma.

Tutaj mamy klasycyzm

Rezydencja, ukończona w 1816 roku, wzniesiona została na planie prostokąta jako budowla dwukondygnacyjna, nakryta dwuspadowym dachem z naczółkami. Forma i wystrój architektoniczny ukształtowane zostały w stylu klasycystycznym. W 1868 roku pałac pod­dano przebudowie w celu nadania mu bardziej reprezentacyjnego wyglądu. Od południa, wschodu i zachodu dostawiono aneksy oraz zmieniono wystrój środkowej partii elewacji północnej. Bryłę pałacu od północy wzbogaca pozorny ryzalit zamknięty trójkątnym naczółkiem, w którym umieszczono napis: „Aº=MDCCCXVI-MDCCCLXVIII” i mono­gram „TK”.

Pałac nadal żyje historią. Co ważne... żyje

Po wojnie majątek przejął skarb państwa. Od 1945 roku w pałacu mieściła się szkoła wraz z mieszkaniami nauczycieli oraz biura Gminnej Samopomocy Chłopskiej. W 1973 roku obiekt przejęło Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze z przeznaczeniem na magazyny zbiorów archeologicznych. Od lat 80. XX wieku pałac wraz z parkiem wykorzystywany jest na potrzeby Lubuskiego Muzeum Wojskowego, które przyciąga tłumy gości.

Park zamienił się w militarną ekspozycję

Założenie pałacowo-parkowe w Drzonowie jest jednym z ciekawszych przykładów kompozycyjnych. Jego układ znany jest z mapy topograficznej z 1936 r. A już samo położenie pałacu - oddalonego od folwarku, okolonego parkiem i poprzedzonego aleją wjazdową, wskazuje na nowe krajobrazowe tendencje w kształtowaniu majątku. Płn. część parku, założona jest na planie wydłużonego prostokąta ulokowanego na osi północ-południe. Drogi wydają się być poprowadzone regularnie.

Kosierz. Mieszkańcy: Jesteśmy świadkami agonii pięknego pałacu

Co kilka miesięcy piszemy o tym, że runął kolejny fragment sklepienia, że osunął się kolejny fragment murów. Sami mieszkańcy Kosierza mówią, że są świadkami agonii pięknej rezydencji.
Tak, jeszcze kilkanaście lat temu pałac w Kosierzu wyglądał, jakby potrzebny był mu jedynie drobny remont. Najpierw runął dach. Tutaj kluczową rolę, oprócz czasu, odegrali złomiarze, którzy wyciągnęli z konstrukcji każdy metalowy fragment. Później zaczynały osuwać się ściany, odsłaniając wnętrze.
Przez lata narzekaliśmy, że nasze zabytki architektury rezydencjonalnej zniszczyły PGR-y. Tymczasem to, co najgorsze przydarzyło tej siedzibie w ostatnich latach.
Zajrzyjmy do opracowań Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków i przypomnijmy ich historię.

Najstarsza wzmianka o posiadłości ziemskiej w Kosierzu pochodzi z 1305 roku, kiedy wraz z innymi miejscowościami wymieniana została w kontekście czynszu, jaki parafia płaciła kurii wrocławskiej. Dobra rycerskie Kosierz należały wówczas do rodu von Rechenberg.

Jednakże siedziby kolejnych właścicieli, rezydujących w innych posiadłościach, nie było tutaj aż do końca XVII wieku. Budowę pałacu rozpoczął około 1700 roku Georg Sigmund von Knobelsdorff, który kupił Kosierz trzy lata wcześniej. W 1854 roku, kolejni właściciele Kosiarza - von Kottwitzowie, przeprowadzili remont rezydencji.

Mimo tej przebudowy, pałac zachował cechy stylowe baroku. Założony jest na planie litery „U”. Dwukondygnacyjny budynek nakryty jest dachem dwuspadowym w partii środkowej i trzyspadowym nad skrzydłami. Fasada pałacu jest wieloplanowa. Pierwszy plan tworzą trzyosiowe skrzydła boczne z balkonami w osiach środkowych. Nad wej-­ściem znajdują się kartusze herbowe ostatniego właściciela pałacu i jego małżonki - Egona von Kottwitz i Nory von Bolschwing. Pozostałe elewacje są opracowane skromniej.
Po II wojnie światowej pałac był użytkowany przez PGR. W 1975 roku w budynku prze­prowadzono gruntowny remont, polichromie i wystrój sztukatorski zostały poddane konserwacji. Tak, tak, to działo się w dobie PGR. Po roku 1990, od kiedy przeszedł w ręce prywatne, pałac zaczął popadać w ruinę...

Kosierz. Park wcale nie jest w lepszej formie

Przypuszczalnie w tym samym okresie, gdy powstawała pierwsza rezydencja, założono w jej otoczeniu ogród, jednak z analizy rozmieszczenia starodrzewia nie wynika, by przestrzeń miała znamiona regularnej kompozycji. Zapewne szersze założenie parkowe powstało w stylu krajobrazowym z elementami alejowymi prowadzonymi w liniach prostych wzdłuż ogrodzenia.

Park charakteryzuje się swobodną kompozycją nawiązującą do stylu krajobrazowego. Powiązania widokowe pałacu z zabudową folwarczną ulokowaną po jego wsch. stronie zachowały się w niezmienionej formie.

Na pn.-zach. i pd.-wsch. od parku znajdują się dwa duże stawy, z czego większy jest ten leżący bliżej pałacu. Niemal w centralnym punkcie tegoż zbiornika wodnego istnieje niewielkich rozmiarów wyspa porośnięta przez grupę drzew. Przez środek parku przepływa zygzakowato ciek wodny, dzieląc go na dwie części. Istniejące niegdyś mostki przerzucone nad ciekiem wodnym zostały zniszczone i rozebrane. W centralnej części przebiegu kanału wodnego istnieje obecnie przepust.

Trzebule. Mimo przebudów pałac nadal jest barokowy

Siedziby właścicieli, rezydujących w innych posiadłościach, nie było tutaj aż do końca XVII wieku. Budowę pałacu rozpoczął około 1700 roku Georg Sigmund von Knobelsdorff, który nabył Kosierz trzy lata wcześniej. W 1854 roku, kolejni właściciele Kosiarza - von Kottwitzowie, przeprowadzili remont rezydencji. Prace obejmowały częściową przebudowę piętra, wymianę dachu, zmieniono także wystrój architektoniczny elewacji. Ponadto wprowadzono dodatkową klatkę schodową. Wówczas także wykonano parterową przybudówkę pomiędzy skrzydłami w partii frontowej budynku. Mimo tej przebudowy pałac zachował cechy stylowe baroku. Założony jest na planie litery „U”. Dwukondygnacyjny budynek nakryty jest dachem dwuspadowym w partii środkowej i trzyspadowym nad skrzydłami. Fasada pałacu jest wieloplanowa. Pierwszy plan tworzą trzyosiowe skrzydła boczne z balkonami.

Trzebule. Możemy tu znaleźć ślady zabytkowego parku

Park pałacowy charakteryzuje się swobodną kompozycją nawiązującą do stylu krajobrazowego. Po wschodniej stronie rezydencji istniało ogrodzenie oddzielające folwark od parku. Główna oś widokowa przebiegająca na linii wschód - zachód pierwotnie wiodła od bramy we wschodniej części zabudowań gospodarczych, poprzez dziedziniec folwarczny do pałacu i dalej prowadziła w kierunku stawu. We wschodniej części założenia za zabudowaniami gospodarczymi i lokalną drogą znajdował się drugi staw ukształtowany na cieku przepływającym naturalnym korytem przez teren parku. Gęsta sieć dróg prowadzona była łagodną linią, łącząc najważniejsze elementy założenia - pałac, dwa stawy i ciek wodny z otaczającym krajobrazem. Starodrzew wyznaczający dawny układ kompozycyjny parku zachował się w formie wielogatunkowego, choć krótkiego pasma rosnącego wzdłuż dawnej alei.

Szkoła

Warto mieć je na plaży

miejsce #2

Kolastyna

Kolastyna Wodoodporna emulsja do opalania SPF50 150ml

26,99 zł10,00 zł-63%
miejsce #10

Australian Gold

Australian Gold SPF 30 Spray Gel Bronzer Spray do opalania z ...

80,10 zł62,50 zł-22%
miejsce #24

Australian Gold

Australian Gold Dark Tanning Accelerator 250ml

79,00 zł
miejsce #35

Farmona

Farmona Herbal Care Sun Krem Do Opalania Spf50 50Ml

14,96 zł14,96 zł
Materiały promocyjne partnera

Zobacz zabawki ogrodowe dla dzieci

miejsce #1

Smoby

Smoby Domek na Palach plac zabaw Zjeżdżalnia 150cm 810800

2 781,99 zł1 011,91 zł-64%
miejsce #2

Little Tikes

Little Tikes Stolik Zielony 466A

641,99 zł245,90 zł-62%
miejsce #3

Little Tikes

Little Tikes Wielka Zjeżdżalnia Zielona 170737

855,99 zł339,90 zł-60%
miejsce #4

Little Tikes

Little Tikes Stolik Wodny Fountain Factory 642296

662,50 zł283,86 zł-57%
miejsce #5

Simba

Simba Aquaplay tor wodny 90X51 AmphieSet 1504

196,49 zł97,48 zł-50%
miejsce #6

Bestway

Bestway Dmuchany Basen Plac Zabaw Akwarium (53052)

244,99 zł138,00 zł-44%
miejsce #11

Rolly Toys

Rolly Toys John Deere Cysterna Przyczepa Do Traktora 122752

397,58 zł299,99 zł-25%
miejsce #16

Macyszyn

Macyszyn Kosiarka Ii

35,00 zł28,02 zł-20%
miejsce #18

Quut

Quut Foremka Wielofunkcyjna Magic Shapers

16,00 zł12,90 zł-19%
miejsce #21

Tuban

Tuban Zestaw Do Zamykania W Bańce Mydlanej Tu3641

259,99 zł230,99 zł-11%
miejsce #25

Wader

Wader Wiaderko + Akcesoria Do Piasku 35493

12,37 zł12,20 zł
miejsce #46

HappyHop

Happyhop Dmuchana Zjeżdżalnia Wodna Klub Rekinad-9417N

2 183,20 zł2 183,20 zł
Materiały promocyjne partnera

Polka wśród najbardziej wpływowych ludzi

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie